كمتر از 180 روز باقيمانده است - سخني با مديران صنعت برق - نگارنده : عباس خالد نژاد

چشم انداز شرايط اقتصادي كشور و رويكرد دولت يازدهم در اين بخش كه بارها از طرق مختلف مطرح شده است، بيانگر آن است كه فضاي كسب و كار براي فعاليت هاي اقتصادي، بويژه در بخش صنعت مناسب تر خواهد شد و صنايع معطل مانده طي سال هاي اخير، فعاليت هاي خود را به مرور افزايش داده و يا آغاز خواهند كرد. با رونق گرفتن بخش صنعت كشور از يك رو و ورود سالانه بيش از يك ميليون مشترك جديد در بخش هاي خانگي، تجاري، صنعتي و كشاورزي روند رو به رشد نياز به انرژي برق شدت بيشتري خواهد گرفت و صنعت برق كشور بايد با در نظر گرفتن شرايط پيش رو، پيش بيني هاي لازم را براي پاسخگويي به اين نياز و تامين برق بخش هاي مختلف اعم از صنعت، خانگي، تجاري، كشاورزي و عمومي به عمل آورد. بويژه آنكه اين نياز در فصل گرما به اوج خواهد رسيد.
براساس آمارهاي اعلام شده از سوي مديران و كارشناسان در شركت توانير، پيك تابستان امسال با رقم 46 هزار مگاوات سپري شد و با لحاظ كردن نرخ رشد مصرف و ضريب ذخيره انرژي ، بايد براي تابستان سال آينده كه كمتر از 180 روز به آن باقيمانده است، مجموعه توان عملي توليد برق نيروگاه هاي كشور، به رقمي بيش از 50 هزار مگاوات برسد تا بتوان پاسخگوي نياز مصرف در فصل تابستان بود. رسيدن به اين سقف توليد انرژي برق، با توجه به شرايط فني نيروگاه هاي موجود اعم از دولتي و خصوصي دشوار به نظر مي رسد، چرا كه عدم انجام تعميرات اساسي به دليل فقدان منابع مالي لازم و مشكل تامين قطعات مورد نياز در بعضي از نيروگاه ها، موجب شده تا اين نيروگاه ها نتوانند با ظرفيت كامل در مدار قرار گيرند و با وجود اينكه در فصول كم باري مناسب ترين زمان براي انجام تعمرات اساسي است، اما به دليل مشكلات اقتصادي و غيره از اين فرصت ها به نحو مطلوبي استفاده نشده است.از سوي ديگر، تعدادي از طرح هاي در دست اجراي نيروگاهي نيز به دليل عدم تامين منابع مالي كافي، از برنامه عقب هستند و براي ورود آنها به شبكه طي چند ماه آينده اميد چنداني وجود ندارد. به عبارت ديگر براي گذر از پيك تابستان سال آينده بايستي حدود 5 هزار مگاوات به ظرفيت عملي نيروگاه ها افزوده شود. اما همان گونه كه اشاره شده، شرايط كلي كشور از لحاظ منابع مالي بويژه در صنعت برق و فقدان سرمايه گذاري هاي لازم در اين زمينه، تحقق چنين امري را تقريباً غيرممكن مي سازد. بنابراين، تمركز بر مديريت مصرف برق و پيش بيني راهكارهاي عملي براي كنترل مصرف و كاهش آن امري اجتناب ناپذير است. بي شك مديران صنعت برق با توجه به سابقه سال هاي متمادي خدمت در اين صنعت، تجربه گذر از شرايط بحراني را دارند و قطعاَ
پيش بيني هاي لازم براي پيك سال آينده را به عمل آورده اند. از جمله اين پيش بيني ها مي توان به اختصاص سهميه كاهش حدود 2800 مگاوات مصرف برق به شركت هاي توزيع و برق منطقه اي براي پيك سال آينده اشاره كردو ظاهراَ سهم هر شركتي بنابرويژگي هاي هر منطقه مشخص و از سوي شركت توانير به آنها ابلاغ شده است. دستيابي به اين امر مستلزم برنامه ريزي و تدوين برنامه هاي عملياتي و اجرايي در هريك از شركت ها مي باشد، از آنجا كه مشتركان شركت هاي توزيع عمدتا بخش هاي خانگي، تجاري و كشاورزي را شامل مي شود، از اين رو هر شركتي بنا بر ويژگي هاي فرهنگي و اجتماعي و با در نظر گرفتن ساير شرايط در منطقه، بايد نسبت به تهيه و تدوين برنامه هاي عملياتي مديريت مصرف برق اقدام كند. به تعبير ديگر نمي توان براي تمامي شركت ها در سراسر كشور نسخه واحدي تجويز كرد. چرا كه شناخت مخاطب و خصوصيات فرهنگي، باورها و حساسيت ها و شرايط اجتماعي مردم هر منطقه و استفاده از اين عناصر در ترغيب آنان به تغيير فرهنگ مصرف برق بسيار موثر خواهد بود، بطوري كه بدون لحاظ كردن اين ويژگي ها نمي توان مخاطب را براي تغيير رفتار مصرفي اقناع كرد. استفاده از شخصيت هاي مذهبي و علمي، همچنين چهره هاي فرهنگي، هنري و ورزشي مورد قبول و محبوب در هر منطقه و بهره گيري از نفوذ كلام آنان براي تشويق مردم به صرفه جويي، بهره مندي از عنصر هنر با چاشني باورها و سنت هاي رايج در بين مردم و بهره گيري مناسب و حرفه اي از و سايل و ابراز انتقال پيام خصوصاَ رسانه فراگير راديو تلويزيون مي تواند در تحقق اين امر بسيار كارساز باشد. ترديدي نيست براي اجراي اهداف و برنامه هاي مديريت مصرف علاوه بر فعاليت هاي فرهنگي و آ موزشي، بايستي در زمين هاي ديگر از جمله بخش هاي فني، مديريتي و اجرايي نيز تلاش كرد. توجه جدي به امر كاهش تلفات شبكه و مقابله با انشعابات غيرمجاز، هماهنگي با صنايع، اصناف و ادارات براي تنظيم ساعات كار خود به طوري كه باعث كاهش مصرف در زمان اوج بار شبكه شودوجلوگيري جدي از توليد و يا ورود كالاهاي پرمصرف برقي، هماهنگي با تشكل هاي مردم نهاد و استفاده از ظرفيت هاي آنان براي آموزش و فرهنگ سازي مردم، استفاده از تريبون هاي مختلف از جمله نماز جمعه، مساجد، مراكز آموزشي و پرورشي ، فرهنگ سراها و اجراي برنامه هاي تشويقي و ترغيبي از جمله راهكارهايي است كه مي تواند در امر بهينه سازي مصرف برق و كاهش روند رو به رشد آن تاثير گذار باشد.
بايد به اين نكته اشاره كرد كه خوشبختانه تقارن برگزاري مسابقات جام جهاني 2014 برزيل با شروع فصل گرما در كشورمان و با توجه به حضور ايران در اين دوره و جذابيتي كه پخش تلويزيوني اين مسابقات براي مردم دارد، فرصت مناسبي است تا مديران صنعت برق اعم از شركت توانير و شركت مديريت شبكه برق هم اكنون با هماهنگي مديران ذيربط در صدا و سيما نسبت به تنظيم زمان پخش مسابقات (بويژه غيرزنده) در ساعات اوج مصرف اقدام كنند. تجربه نشان داده پخش برنامه هاي پربيننده تلويزيوني از جمله مسابقات مهم فوتبال مي تواند تا نزديك به 1000 مگاوات از ميزان مصرف برق در ساعات اوج مصرف بكاهد. برگزاري مسابقات جام جهاني 2014 برزيل از اواخر خرداد تا اواخر تير ماه سال آينده و پخش آنها با هماهنگي شركت توانير و شركت مديريت شبكه برق از تلويزيون فرصت طلايي براي كاهش پيك بار در اوايل فصل گرما در سال 93 خواهد بود.
ناگفته پيداست كه براي اجراي برنامه هاي كاهش مصرف برق علاوه بر اقداماتي كه به صورت متمركز انجام مي شود در هريك از شركت هاي برق منطقه اي و توزيع نيز بايد به صورت مستقل اقداماتي اساسي صورت گيرد در اين راستا هريك از شركت هاي توزيع علاوه بر بهره مندي از كارشناسان خود بايد از كارشناسان خبره در زمينه هاي علوم انساني از جمله جامعه شناسي، علوم اجتماعي بويژه ارتباطات اجتماعي و رسانه، رفتارشناسي و فرهنگ وهنر بهره جويند تا بتواند برنامه هايي وزين و تاثيرگذار تدارك ببيند. اجراي اين برنامه نيازمند ابزار و امكاناتي است كه بدون برخورداري از آنها نمي توان در جهت اجراي موفق آن گام برداشت. برخورداري از فكر وانديشه هاي نو براي طراحي برنامه هاي موثر و جذاب، همچنين وجود منابع مالي كافي براي عملياتي كردن آنها از جمله ضروري ترين نياز براي تحقق برنامه هاي مديريت مصرف برق در بخش فرهنگي و آموزشي است كه اميد مي رود،با توجه به شرايط خاص تامين برق در پيك تابستان سال آينده، هرچه سريع تر و از هم اكنون شركت ها برنامه هاي خود را در اين زمينه تهيه و تدوين و منابع مالي آن نيز از طرف ستاد صنعت برق تامين شود. تا اين 180 روز مانده به فصل گرما و اوج مصرف برق را با دغدغه كمتري سپري كنند.
انجمن صنفي كارفرمايي شركت هاي توزيع برق با توجه به ظرفيت هاي حرفه اي،اجرايي و تجربي كارشناسان خود، امادگي دارد در اين زمينه همكاري و همفكري شايسته با شركت ها و بخش هاي ذيربط در امر بهينه سازي مصرف انرژي برق به عمل آورد.
1392/10/23